اينكه گمراه و گمراه كننده باشد سرنوشتى نخواهد داشت و همچنين شيطانهاى ديگر از انس و جن . اين درست به اين مىماند كه بگوئيم هر كس معتاد به مواد مخدر شد ، بدبختى و سيه روزى در پيشانيش نوشته مىشود ، آيا اين دليل جبر است ( 1 ) ؟

--> ( 1 ) در مورد مرجع ضمير « عليه » بعضى گفته‌اند به شيطان باز مىگردد و بعضى به پيروان شيطان كه از جمله « * ( وَمِنَ النَّاسِ ) * » . . . استفاده مىشود ، ولى ظاهر اين است كه به شيطان باز مىگردد ، به خصوص اينكه ضمير نزديك به آن ( ضمير * ( مَنْ تَوَلَّاه ) * ) نيز به شيطان باز مىگردد .